- Mouvement International ATD Quart Monde

Początki dzielenia się wiedzą, praktyką i to co się za tym kryje …

Osoby doświadczające wykluczenia i skrajnego ubóstwa z doświadczenia życia czerpią wiedzę nie tylko o sobie samych i własnej sytuacji, ale także o świecie otaczającym, który dostarcza im tych doświadczeń, o świecie takim, jaki jest i jakim powinien być aby najsłabsi nie byli wykluczani.
Ich refleksje powinny nam pokazać, co mamy zrobić, aby społeczeństwo stało się bardziej ludzkim, sprawiedliwym i aby szanowane były prawa człowieka.
Wiedza na temat życia najuboższych, wiedza akademicka ( teorie, badania w terenie, doświadczenia) oraz umiejętność działania powinny się ze sobą skrzyżować i spotkać, aby lepiej zrozumieć społeczeństwo i jego funkcjonowanie .
Dzielenie się wiedzą pozwoli odkryć nowe możliwości dla działania i refleksji mających na celu poprawienie polityki ekonomicznej, społecznej i kulturalnej, tworzenie społeczeństwa, w którym jest miejsce dla każdego. Wówczas, gdy każdy cieszy się uznaniem i czuje ze jest potrzebny to już nie tyle chodzi o dzielenie się wiedzą, ale o dzielenie się władzą.
Aby rzeczywiście dzielić się wiedza i działaniem to należy w to włączyć najuboższych.

Kierunek warsztatów, na których spotykają wiedza z doświadczeniem [1]

Walka przeciwko skrajnemu ubóstwu i wykluczeniu dotyczy szerokiego grona osób dotknietych nierównością społeczną.
Jedni z nich to profesjonaliści, naukowcy, osoby kierujące instytucjami, politycy itp. ci zajmują wysoką pozycję. A status i pełniona funkcja uprawniają do określonej władzy. Ich wiedza jest uznana.
Drudzy to osoby żyjące w ubóstwie i wykluczeniu, zajmują niską pozycję społeczną? i ich wiedza nie jest zazwyczaj brana pod uwagę.
Dzielenie się wiedzą pomiędzy różnymi grupami zakłada,uznanie wiedzy każdego i postawienie się w pozycji współbadacza w celu zmiany sytuacji uznanej za niesatysfakconująca .W tym wspólnym poszukiwaniu rozwiązań, osoby bardzo ubogie odgrywają ważna rolę na każdym etapie procesu badawczego.
Aby różnego rodzaju wiedza; wiedza wziętej z życia, działania a także wiedza akademickiej mogły się skrzyżować, muszą one się tworzyć w woloności i autonomii. Stosując rygorystyczną metodę dla zapewnienia równości w współtworzeniu/ w wymianie wiedzy w tym procesie nie da się uniknąć nierówności pozycji.
Dzielić się wiedzą oznacza konfrontację czyli otworzenie się na wiedzę i doświadczenie drugiego, wspólne tworzenie które wnosi więcej dzięki udziałowi każdego..

Przykład wdrażania wspólnych sposobów kształcenia się zaproponowanych przez warsztaty dzielenia się wiedzą i praktyką

Wspólne kształcenie się zakłada udział około piętnastki profesjonalistów i wielu osób mających doświadczenie ubóstwa i wykluczenia, które wiedzą, iż mogą wesprzeć się na grupowych zasobach, grup stworzonych z osób z ich środowiska.
Zespół pedagogiczny licząca minimum 2 osoby, jedna związana ze światem zawodowym, druga zaangażowana w działania przeciwstawiające się ubóstwu jest odpowiedzialna za wdrożenie warunków koniecznych do dzielenia się, o którym była mowa wcześniej.
Trwające od 2 do 4 dni współkształcenie zawiera pracę nad komunikacją, sposobem postrzegania innych , czasem potrzebnym na wzajemne poznanie realiów jednych i drugich, na pisanie i analizę relacji doświadczenia pod kątem konfrontacji sposobów rozumowania, analizy relacji, podjęcia ryzyka….Prowadzi do wyjaśnienia i wdrożenia w praktykę podstawowych warunków uznania, uczestnictwa i partnerstwa.
Praca jest interaktywna i zakłada, iż każdy przykłada się osobiście.
Dla przykładu, we Francji, “Centre National de la Fonction Publique Territoriale” (organ zajmujący się kształceniem urzędników na szczeblu samorządowym) przeprowadziło od 2005 7 warsztatów współkształcenia, które trwały 4 dni. Uczestniczyło w tym przedsięwzięciu około stu osób zajmujących się zawodowo pracą społeczną. Inne ośrodki kształcenia (stowarzyszenia, instytucje państwowe), we Francji i w Belgii zorganizowały takie warsztaty.

Co daje dzielenie się wiedzą i praktyką

Poznanie i wiedza nabyta w czasie spotkania rozpoczynają proces przemiany: zmienia się samoświadomość, i wiedza o innych ale również relacje pomiędzy uczestnikami. Następuje przewrót w rolach które każdy pełnił.
Wspólna praca pozwala rozwijać kompetencje jednych i drugich w komunikacji i zrozumieniu środowisk, które były każdemu obce oraz w rozwijaniu relacji współpracy.
Dzielenie się wiedzą obala uprzedzenia, niepełne, tudzież błędne analizy, umożliwia lepsze poznanie rzeczywistości i poprzez to umożliwia rozwijanie doświadczenia zawodowego, instytucjonalnego, społecznego, politycznego i uczestniczy w przybliżeniu się służby społeczno- wychowawcze do ich klientów…

Referencje

Ruch ATD Czwarty Świat wypróbował programy, w których pracowały razem osoby mające doświadczenie skrajnego ubóstwa i osoby zaangażowane w projekty, naukowcy uniwersyteccy oraz profesjonaliści. Oto te programy:

• Program Uniwersytet i Czwarty Świat wydał książkę : „ Dzielenie się wiedzą – Kiedy Czwarty Świat i Uniwersytet myślą razem” współwyd. Ed. De l’Atelier-Ed. Czwarty Świat – Paryż 1999; ta książka została przetłumaczona na angielski pod tytułem ’’ The merging of knowledge - People in poverty and academics thinking together » University Press of America – 2007
• Partnerstwo Czwarty Świat wydało książkę „ Dzielenie się doświadczeniem (la pratique comme expérience ou comme action ? ça dépend du sens pour moi il s’agit de l’action donc c’est działanie, expérience est inhérente au savoir déjà ?).) – Kiedy Czwarty Świat i profesjonaliści wspólnie się kształcą” Wyd. Czwarty Świat – Paryż 2002 Wdrożenie w praktykę doświadczenia dzielenia się wiedzą i działaniem (ou doświadczeniem (voire ma question précédente) oraz czynniki przyczyniające się do zmiany są przedstawione w sposób szczegółowy w książce „ Dzielenie się władzą – dzielić się wiedzą poprzez kształcenie, naukę, działanie” współwyd.Ed. De l’Atelier – Ed. Czwarty Świat – Paryż 2008.